Bệnh tăng huyết áp là gì? Huyết áp cao nên làm gì?

Tăng huyết áp (THA) là một trong những rối loạn thường gặp nhất trong cộng đồng, liên quan chặt chẽ đến nhiều bệnh tim mạch nặng nề và nguy hiểm khác.

Bệnh tăng huyết áp là gì?

Khi một người trưởng thành (từ 18 tuổi trở lên) có số đo huyết áp tối đa (tâm thu) trên 140mmHg và/hoặc huyết áp tối thiểu (tâm trương) trên 90mmHg hoặc đang phải dùng thuốc hạ huyết áp, thì người đó được coi là có tăng huyết áp.

Trên cơ sở số đo huyết áp tối đa và tối thiểu, người ta có thể phân loại các mức độ tăng huyết áp (THA) như sau:

Số do HA	Tâm thu (mmHg)		Tâm trương (mmHg)
HA tốt	< 120	và / hoặc	< 80
HA bình thường	< 130	và / hoặc	< 85
HA bình thường cao	130 – 139	và / hoặc	85 – 90
THA giai đoạn 1	140 – 159	và / hoặc	90 – 99
THA giai đoạn 2	160 – 179	và / hoặc	100 – 109
THA giai đoạn 3	>= 180	và / hoặc	>= 110

Nguyên nhân gây ra bệnh tăng huyết áp

Huyết áp bắt đầu tăng lên ở tuổi trung niên, rõ rệt nhất là ở nam giới, còn với nữ giới thì thời điểm huyết áp tăng chủ yếu gặp sau độ tuổi mãn kinh. Kể cả ở những người có huyết áp thấp lúc tuổi còn trẻ, huyết áp sẽ tăng dần theo tuổi.

Gia đình có người bị tăng huyết áp thì người trong gia đình sẽ có nguy cơ tăng huyết áp sớm hơn, nhanh hơn.

Lối sống như thói quen ăn mặn, ăn nhiều mỡ, uống rượu quá mức, ít hoạt động thể lực, căng thẳng, quá cân hoặc béo phì đều khiến tăng huyết áp đến sớm hơn, tiến triển nhanh hơn và dễ dẫn đến các biến cố tim mạch hơn.

Ngoài ra, người thường xuyên sử dụng thuốc tránh thai, thuốc điều trị viêm khớp hoặc điều trị bằng thuốc nam… dễ dẫn đến tình trạng giữ nước và muối trong cơ thể (là một trong những tác nhân thuận lợi hoặc là nguyên nhân gây ra tăng huyết áp).

Triệu chứng của bệnh tăng huyết áp

Tăng huyết áp thường không hề có triệu chứng báo trước, vì vậy điều quan trọng là đo huyết áp thường xuyên để phát hiện huyết áp có bị tăng hay không.

Một số triệu chứng được mô tả của bệnh tăng huyết áp như đau nhức đầu hai bên thái dương, chóng mặt, cảm giác nóng mặt, mặt đỏ phừng phừng, tim đập mạnh, … nhưng chỉ xuất hiện khi bệnh trở nặng.

Huyết áp cao nên làm gì?

Chế độ ăn uống phù hợp

Chế độ ăn uống phù hợp giúp kiểm soát cũng như làm giảm nguy cơ tim mạch nói chung và nguy cơ tăng huyết áp nói riêng.

Những loại thực phẩm có thành phần là thực vật, giàu chất xơ và vi lượng như: rau, trái cây, đậu, ngũ cốc, … giảm nguy cơ tăng huyết áp.

Các loại hoa quả nhiều kali như chuối, cam rất có lợi đôi với điều trị tăng huyết áp.

Chế độ ăn giảm muối

Chế độ ăn giảm muối là một cách khá hữu hiệu để khống chế huyết áp, cũng như đề phòng tăng huyết áp. Nên áp dụng chế độ ăn nhạt vừa phải, không quá 6 gam muối ăn một ngày.

Duy trì cân nặng phù hợp

Giảm cân và duy trì cân nặng ở người thừa cân là bước quan trọng để giảm nguy cơ xuất hiện tăng huyết áp hoặc giảm tốc độ tiến triển của số đo huyết áp.

Ngoài ra, duy trì cân nặng giúp hạn chế được tình trạng trơ, kháng thuốc và đôi khi sẽ giúp tránh việc tăng liều dùng cần thiết ở bệnh nhân đang trong quá trình điều trị tăng huyết áp.

Uống rượu

Uống rượu quá mức gây tăng huyết áp, giảm hiệu lực của thuốc điều trị tăng huyết áp có thể dẫn tới các phản ứng chéo với thuốc, … muốn kiểm soát thành công huyết áp, nhất thiết phải bỏ rượu.

Vận động và rèn luyện thể lực mỗi ngày

Lối sống tích cực, lành mạnh, tập thể dục hàng ngày có lợi cho sức khỏe nói chung, cho hệ thống tim mạch nói riêng và có thể giúp làm giảm huyết áp.

Nên hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa về chế độ luyện tập phù hợp, tránh tập luyện quá sức có thể gây tác động ngược lại.

Nói “Không” với hút thuốc lá

Mặc dù chưa có mối liên quan rõ ràng giữa hút thuốc lá và tăng huyết áp, nhưng mục tiêu chung của việc phát hiện sớm và kiểm soát tốt tăng huyết áp chính là để phòng ngừa các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim và tai biến mạch não.

Bởi thế, bác sĩ tim mạch luôn luôn khuyên, người có bệnh tim nói chung và người có tăng huyết áp nói riêng, bỏ hoàn toàn việc hút thuốc lá (kể cả việc hít khói thuốc lá hay hút thuốc lá thụ động từ người xung quanh).

Thăm khám bác sĩ chuyên khoa

Đối với người ở giai đoạn 1 của bệnh tăng huyết áp nên đến trung tâm ý tế uy tín để thăm khám và có phác đồ điều trị tránh để lâu khiến bệnh trở nặng dẫn đến việc kéo dài điều trị.

Chúng tôi hy vọng bài viết “Bệnh tăng huyết áp là gì” sẽ giúp ích được cho bạn đọc. Nếu có thắc mắc về nội dung bài viết, hãy để lại comment tại mục bình luận, Vui Sống Khỏe sẽ giải đáp cho bạn.

Xem thêm: Tăng huyết áp không nên ăn gì?